ห้องย่อย 1: การประเมินต้นน้ำ: เครื่องมือพัฒนาข้อเสนอโครงการให้มีคุณภาพ

                            การประเมินต้นน้ำเป็นกระบวนการประเมินคุณภาพข้อเสนอโครงการตามแนวทางของการประเมินภายใน (internal evaluation) โดยเน้นการมีส่วนร่วมของสมาชิกในโครงการ รวมทั้งภาคีเชิงยุทธศาสตร์ของโครงการ ในการทบทวนถึงจุดแข็ง-จุดอ่อนของข้อเสนอโครงการที่พัฒนาขึ้นร่วมกัน เพื่อหาทางปรับปรุงให้ดีขึ้นก่อนเข้าสู่การกลั่นกรองทางวิชาการโดยผู้ทรงคุณวุฒิ และเพื่อให้ภาคีเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาวะประชากรกลุ่มเฉพาะ มีประสบการณ์ตรงกับการใช้เครื่องมือประเมินต้นน้ำ ในการประเมินคุณภาพข้อเสนอโครงการ

กำหนดการ

Sapphire 204

เวลากิจกรรม
09.30-10.00 น.ลงทะเบียน
10.00-10.15 น.กระบวนการพัฒนา กลั่นกรองข้อเสนอโครงการให้มีคุณภาพ
โดย ผศ.ดร.ธีรเดช ฉายอรุณ
คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

10.15-11.30 น.แนวคิดและกระบวนการประเมินต้นน้ำ
โดย รศ.ดร.ประภาพรรณ อุ่นอบ และทีมวิทยากรกระบวนการ
11.30-12.00 น.นำเสนอและร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้
นำอภิปราย โดย รศ.ดร.ประภาพรรณ อุ่นอบ
12.00 น.สรุปและปิดการประชุม
โดย ผศ.ดร.ธีรเดช ฉายอรุณ
                           เมืองที่ไม่ทิ้งใคร (Inclusive city) ต่างก็เป็นเมืองที่หลายเมืองใฝ่ฝัน เมืองที่ออกแบบมาเพื่อให้ทุกคนสามารถเข้าถึงพื้นที่และบริการทั้งหมดในเมืองได้อย่างสะดวกและไร้รอยต่อ ซึ่งการสร้างเมืองไม่ทิ้งใครไม่ใช่เรื่องง่าย หลายเมืองไม่รู้จะเริ่มสร้างอย่างไร จะต้องใช้กระบวนการ กลยุทธ์และวางแผนอย่างไรท่ามกลางข้อจำกัดที่มีอยู่อย่างมากมาย การจัดเวทีเสวนาในครั้งนี้จะนำเอาผู้บริหารเมืองและระบบขนส่งสาธารณะมาพูดคุยกันเพื่อนำเอาบทเรียน ประสบการณ์ ปัญหา อุปสรรคและความสำเร็จในการสร้างเมืองไม่ทิ้งใครมาเล่าสู่กันฟัง สร้างแรงบันดาลใจรวมถึงให้แนวทางในการพัฒนาแก่เมืองอื่นๆ ที่สนใจจะพัฒนาเมืองเพื่อคนทั้งมวล

กำหนดการ

Sapphire 205

เวลา กิจกรรม
12.30-13.30 น. ลงทะเบียน
13.30-14.30 น. สสส.ขับ…ภาคีเคลื่อน: อารยสถาปัตย์เพื่อคนทั้งมวล
โดย คุณกฤษนะ ละไล ประธานมูลนิธิอารยสถาปัตย์เพื่อคนทั้งมวล
14.30-15.00 น. นิทรรศการเมืองไม่ทิ้งใครและกิจกรรมนำเข้าสู่การเสวนาเมืองที่ไม่ทิ้งใคร
15.00-16.30 น. เสวนาเรื่อง “เมืองในอนาคตควรเป็นแบบไหน เมืองอัจฉริยะ เมืองน่าอยู่ หรือเมืองที่ไม่ทิ้งใคร”
  • เมืองดีเด่นด้านการออกแบบเมืองเพื่อคนทั้งมวลของประเทศญี่ปุ่นสร้างได้อย่างไร
    ตัวแทนจากเทศบาลเมือง Akashi ประเทศญี่ปุ่น
  • กรุงเทพ…เมืองท่องเที่ยว เมืองอัจฉริยะ เมืองน่าอยู่ หรือเมืองที่ไม่ทิ้งใคร
    ตัวแทนจากกรุงเทพมหานคร
  • ทิศทางและอนาคตการพัฒนาเมืองรอบสถานีขนส่ง (TOD) ของประเทศไทย
    ตัวแทนจากสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร
  • ผู้ดำเนินรายการ: นายสว่าง ศรีสม
    ประธานฝ่ายแผนงานและโครงการ ภาคีเครือข่ายขนส่งมวลชนทุกคนต้องขึ้นได้ (T4A)
    16.30-17.00 น. เสียงจากเครือข่ายเมืองที่ไม่ทิ้งใคร : ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อเมืองที่ไม่ทิ้งใคร

    เพิ่มประสิทธิภาพการพัฒนาโครงการส่งเสริมสุขภาวะ
    ได้ตั้งแต่ต้นทางด้วย “กระบวนการประเมินต้นน้ำ”

    การประเมินต้นน้ำ: เครื่องมือพัฒนาข้อเสนอโครงการให้มีคุณภาพ โดย ผศ.ดร.ธีรเดช ฉายอรุณ และ รศ.ดร.ประภาพรรณ อุ่นอบ

    กระบวนการพัฒนา กลั่นกรองข้อเสนอโครงการให้มีคุณภาพ โดย ผศ. ดร.ธีรเดช ฉายอรุณ

    โดยปรกติในการพัฒนาโครงการเราจะเปิดให้ภาคีเครือข่ายที่ส่งโครงการเข้ามา ได้เข้าพบผู้ทรงคุณวุฒิ เพื่อนำเสนอโครงการ ซึ่งกระบวนการเหล่านี้แม้จะเป็นกระบวนการปกติที่นักวิชาการต่าง ๆ ล้วนคุ้นเคยที่เราเรียกว่า “กระบวนการประเมินภายนอก” แต่พบว่ากลุ่มภาคีเครือข่าย ซึ่งอาจเป็นคนทำงานในพื้นที่ เป็นกลุ่มชุมชนซึ่งไม่คุ้นเคย ทำให้ไม่สามารถนำเสนอข้อมูลได้อย่างเต็มที่ เราจึงออกแบบกระบวนการทบทวนตัวเอง ประเมินตัวเองที่เรียกว่า “การประเมินภายใน” เพื่อให้ภาคีเครือข่ายสามารถทบทวนตัวเองในเบื้องต้นก่อน เข้าใจวิธีการทบทวนและการจัดการข้อมูลอย่างมีประสิทธิภาพก่อนที่จะส่งโครงการ

    แนวคิดและกระบวนการประเมินต้นน้ำ โดย รศ. ดร.ประภาพรรณ อุ่นอบ

              “เราจะใช้การประเมินเป็นเครื่องมือในการเติบโต ช่วยให้เราเก่งขึ้นได้อย่างไร” กระบวนการนี้เราตั้งใจที่จะนำเครื่องมือเรียนรู้เพื่อการพัฒนาข้อเสนอโครงการให้มีคุณภาพ เพราะเรารู้ว่าคนทำงานจำนวนมากไม่สบายใจการประเมิน เพราะรู้สึกเหมือนว่ากำลังถูกตัดสิน แต่ในความเป็นจริงเราสามารถใช้การประเมินเป็นเครื่องมือในการสร้างการเรียนรู้ เป็นเครื่องมือที่จะช่วยให้เราเก่งขึ้นได้ และเราซึ่งเป็นคนทำงานภาคสังคมก็ควรต้องพัฒนาตัวเองตลอดเวลา

              เพราะสถานการณ์ปัญหาทางสังคมมีการเคลื่อนไหวอยู่ตลอด ปัญหาต่าง ๆ ของสังคมจึงไม่อยู่นิ่ง มีความซับซ้อนมากยิ่งขึ้น ดังนั้นเราจึงไม่สามารถทำงานเหมือนเดิมได้ เราต้องเรียนรู้เพื่อที่จะปรับตัวเองและพัฒนาขึ้น เปลี่ยนกระบวนการทำงานของเราให้สอดคล้องกับบริบทที่เปลี่ยนแปลงไป เมื่อการทำเหมือนเดิมก็ได้เพียงผลลัพธ์เดิม ดังนั้นเราจึงต้องพัฒนาแนวคิดเพื่อให้ได้ผลใหม่ และความรู้ที่จะทำให้เรามองเห็นภาพที่ต่างออกไปคือ การจัดระบบความคิดและสร้างกระบวนการประเมินต้นน้ำของเราเองเพื่อให้เราสามารถประเมินเอกสารโครงการของเราเองก่อนที่จะส่งให้กับผู้ทรงคุณวุฒิได้ เพื่อให้โครงการมีประสิทธิภาพ

    การประเมินก่อนดำเนินโครงการ: การประเมินต้นน้ำ คือ การประเมินสภาพบริบทและการวางแผนโครงการว่า เป็นไปอย่างเหมาะสมเพียงใด โดยพิจารณาจากความต้องการจำเป็นในการพัฒนาโครงการ ความเหมาะสมของวัตถุประสงค์ของโครงการ ความเป็นไปได้ของการดำเนินงาน (การออกแบบกิจกรรม โครงสร้างองค์กร) และผลของโครงการ สิ่งเหล่านี้คือแนวคิดเพื่อค้นหาความเป็นไปได้จริงของโครงการ

    ความสำคัญและจำเป็นของการประเมินต้นน้ำ เราต้องคำนึงถึงองค์ประกอบหลัก 3 ประการ ได้แก่ 1.  องค์กรทุน สามารถสนับสนุนโครงการที่มีประโยชน์และคุ้มค่าทั้งต่อองค์กรเอง ชุมชน และสังคมโดยรวม 2. องค์กรผู้รับทุน สามารถจัดทำโครงการที่สอดคล้องกับสภาพปัญหาและความต้องการของพื้นที่หรือกลุ่มเป้าหมาย/สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ขององค์กรทุน (ความรับผิดชอบต่อองค์กรทุน) และ 3. พื้นที่/กลุ่มเป้าหมาย ได้รับการพัฒนาที่สอดคล้องกับความต้องการที่แท้จริง (ความรับผิดชอบต่อกลุ่มเป้าหมาย)

    การประเมินต้นน้ำ: เครื่องมือพัฒนาข้อเสนอโครงการให้มีคุณภาพ โดย ผศ.ดร.ธีรเดช ฉายอรุณ และ รศ.ดร.ประภาพรรณ อุ่นอบ

    คุณลักษณะของโครงการเชิงรุก ประกอบด้วย 5 มิติ ได้แก่

    มิติที่ 1 ประสิทธิผลของโครงการ ประกอบด้วย 3 ตัวชี้วัด

    มิติที่ 2 ความเข้มข้นของโครงการ ประกอบด้วย 9 ตัวชี้วัด

    มิติที่ 3 การยึดมั่นในสิ่งที่ต้องการจะทำ ประกอบด้วย 13 ตัวชี้วัด

    มิติที่ 4 ความสอดคล้องของโครงการ ประกอบด้วย 5 ตัวชี้วัด

    มิติที่ 5 ความเกี่ยวข้องของชุมชน (กลุ่มเป้าหมาย) ประกอบด้วย 2 ตัวชี้วัด

    หากเราสามารถทำความเข้าใจแนวคิด พร้อมใช้เครื่องมือ “แบบประเมินคุณภาพข้อเสนอโครงการเพื่อสร้างเสริมสุขภาวะ” ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เราอาจไม่จำเป็นที่จะต้องไปตัดสิน ไปเป็นผู้ประเมินโครงการคนอื่น แต่สามารถ “ประเมินต้นน้ำ” ให้กับโครงการของเราเองได้ สามารถพัฒนาเอกสารโครงการให้มีประสิทธิภาพ ก็จะช่วยให้เราสามารถพัฒนาโครงการนั้น ๆ ให้มีความน่าเชื่อถือได้มากขึ้น

    สิ่งที่เราต้องระมัดระวัง สิ่งที่เราต้องคำนึงถึงในการประเมิน

    1. ผลการประเมินเชื่อถือได้หรือไม่

    2. การหาข้อสรุปรวมของกลุ่มจะทำอย่างไร

    3. มีข้อเสนอต่อการพัฒนาโครงการหรือไม่

    4. นักประเมินที่ดีควรมีคุณสมบัติอย่างไร

    5. 32 ตัวชี้วัดนี้ใช้ได้จริงหรือไม่ อย่างไร

    6. หากเป็นโครงการของเรา ผลการประเมินจะเปลี่ยนไปหรือไม่

    7. หากเราเป็นเจ้าของเงิน เราจะอนุมัติโครงการนี้หรือไม่

    8. เราได้เรียนรู้อะไรบ้างในแต่ละครั้งที่ประเมินโครงการ

    สรุปและปิดการประชุม โดย ผศ. ดร.ธีรเดช ฉายอรุณ

    การพัฒนาระบบสนับสนุนศักยภาพด้านการติดตามและประเมินผล ภายใต้แนวคิด “นับเราด้วยคน” เป็นกระบวนการที่พัฒนาขึ้นร่วมกับ สำนัก 9 โดยในปีนี้เป็นครั้งที่ 2 เพื่อพัฒนาภาคีเครือข่ายมาเข้าเรียนรู้ โดยมี 2 หลักสูตร ได้แก่ หลักสูตรการประเมินต้นน้ำ และหลักสูตรการพัฒนานักประเมินภายใน โครงการสร้างเสริมสุขภาวะประชากรกลุ่มเฉพาะ ซึ่งเราคาดหวังว่าจะเป็นกระบวนการที่จะช่วยให้ภาคีเครือข่ายของพวกเราได้รับการพัฒนาไปด้วยกัน

    บทความ: งานประชุมวิชาการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้เสียงที่คนอื่นไม่ได้ยิน : ประชากรกลุ่มเฉพาะ ครั้งที่ 2 วันที่ 21-23 กุมภาพันธ์ 2566
    โดย บริษัท ออลไรท์ คอร์ปอเรชั่น จำกัด

    ความคิดเห็น ข้อมูลและบทสรุปที่นำเสนอในห้องย่อย ถือเป็นความคิดเห็นร่วมกันของเครือข่ายในห้องย่อยเท่านั้น
    ทั้งนี้ จะถูกรวบรวมและนำไปเสนอเชิงนโยบายต่อไป

    Please wait while flipbook is loading. For more related info, FAQs and issues please refer to documentation.


    Download
    Shares:
    QR Code :
    QR Code

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    Please input comment